Skutki zagrożeń biologicznymi czynnikami szkodliwymi w grupach zawodowych

Szkodliwe czynniki biologiczne stanowią ciągłe zagrożenie w rolniczym i leśnym środowisku pracy. Powodem tego jest między innymi bliski kontakt człowieka ze środowiskiem, gdzie znajdują się rezerwuar, źródło i wektory (przenosiciele) tych czynników. Na ryzyko zachorowania na choroby wywołane przez te czynniki narażona jest każda osoba wykonująca prace związane z hodowlą zwierząt gospodarskich, sprzętem zbóż, ich transportem, omłotami czy rolniczym wykorzystaniem nawozów, ścieków i odpadów komunalnych.

Badania naukowe wykazały, ze w przypadku boreliozy, ryzyko zachorowania na tę chorobę przez rolnika równe jest ryzyku, na jakie narażony jest pracownik leśnictwa. Przy ocenie zawodowego ryzyka wystąpienia boreliozy u rolnika należy uwzględnić specyfikę pracy tej grupy zawodowej. Rolnik, jako producent żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, nie ma określonego czasu, miejsca i stanowiska pracy; niewykonywane są u niego badania lekarskie przed podjęciem pracy. Wymienione powyżej czynniki mogą stwarzać problemy z rozpoznawaniem i orzekaniem boreliozy i innych chorób zawodowych wywołanych przez SCB u rolników.

Ustawa o służbie medycyny pracy z roku 1997 nie uwzględnia rolników, jako grupy zawodowej objętej działaniami profilaktycznymi. Z ustawy tej wynika, że rolnicy chcąc mieć nadzór nad warunkami pracy oraz mieć dostęp do profilaktycznych świadczeń zdrowotnych, mogą korzystać z usług medycyny pracy dobrowolnie i na własny koszt. W ciągu ostatnich 7 lat obserwuje się narastający trend rozpoznawania i uznawania boreliozy i innych chorób zawodowych u rolników. Według KRUS w latach 2009-2013 uznano boreliozę jako chorobę zawodową u (odpowiednio: 132, 125, 146, 155 i 176) rolników, z tytułu, której przyznano jednorazowe odszkodowania. Zjawisko to świadczy o wzroście zainteresowania rolników własnym zdrowiem i przysługującymi im świadczeniami oraz odpowiednim funkcjonowaniem KRUS, która prowadzi działania prewencyjne wśród rolników w aspekcie narażenia na choroby zawodowe i wypadki.


dr Ewa Cisak, dr Teresa Kłapeć, Zakład Biologicznych Szkodliwości Zdrowotnych i Parazytologii