Cel Projektu i realizowane działania

Realizacja zadania zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 w zakresie zadania nr 2 pn. Podejmowanie inicjatyw na rzecz profilaktyki chorób zawodowych i związanych z pracą, w tym ze służbą żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oraz wzmocnienie zdrowia pracujących, Celu Operacyjnego nr 4: Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne.

Głównym celem realizacji zadnia jest poszerzenie wiedzy, wzrost kompetencji oraz wzrost świadomości osób związanych z narażeniem na szkodliwe czynniki biologiczne występujące w środowisku pracy i rekreacji. Ze względu na brak skutecznych szczepionek najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zachorowaniom na skutek działania czynników biologicznych pozostaje profilaktyka, uwzględniająca zarówno działania edukacyjne jak i profilaktyczne badania diagnostyczne.

Cele szczegółowe:

  1. Poszerzenie wiedzy i wzrost kompetencji personelu medycznego w zakresie rozpoznawania i usuwania kleszczy ze skóry osób pokłutych oraz instruowania w zakresie prawidłowego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego po pokłuciu przez kleszcza. Cel zostanie osiągnięty poprzez organizację seminariów-warsztatów w trybie stacjonarnym oraz opracowanie szkolenia internetowego zamieszczonego na platformie npz-szkolenia.imw.lublin.pl, dostępnego dla wszystkich osób zainteresowanych tematyką zagrożeń ze strony chorób odkleszczowych.
  2. Popularyzacja wiedzy na temat zagrożeń zdrowotnych związanych z pokłuciem przez kleszcze. Cel zostanie osiągnięty poprzez wydawania comiesięcznych Internetowych Biuletynów Informacyjnych na stronie npz.imw.lublin.pl, zawierających dane odnośnie zakażenia kleszczy usuniętych ze skóry osób pokłutych krętkami Borrelia burgdorferi sensu lato – czynnika etiologicznego boreliozy z Lyme.
  3. Poszerzenie wiedzy dotyczącej skutków zdrowotnych w wyniku pokłucia przez kleszcza i narażenia na choroby odkleszczowe. Cel zostanie osiągnięty poprzez badania molekularne kleszczy zdjętych ze skóry ludzi na obecność krętków Borrelia burgdorferi i Borrelia miyamotoi – czynników etiologicznych różnych postaci boreliozy. Wyniki badań kleszczy mają stanowić impuls dla osób pokłutych do przeprowadzenia specjalistycznych badań diagnostycznych w kierunku boreliozy, co w efekcie przyczyni się do wcześniejszego rozpoznania choroby (w przypadku pokłucia przez kleszcza zainfekowanego bakteriami Borrelia). Ponadto, w trakcie przeprowadzania badań kleszczy, osoby pokłute uzyskują informacje dotyczące dalszych etapów postępowania, m.in.: doboru metody badania diagnostycznego czy odstępu czasu, w jakim badanie powinno zostać przeprowadzone. Badania naukowe kleszczy pozostają w ścisłym związku z propagowaniem właściwych zachowań profilaktycznych.
  4. Poszerzenie wiedzy dotyczącej skutków zdrowotnych w wyniku zarażenia się jajami pasożytów jelitowych i/lub zakażeń bakteryjnych występujących w glebie, poprzez badania próbek gleby w kierunku wykrywania żywych jaj pasożytów jelitowych: Trichuris spp. Ascaris spp. i Toxocara spp. oraz bakterii Salmonella Clostridium, a także oznaczanie ogólnej liczby bakterii i bakterii fekalnej grupy coli. W przypadku prac związanych z rolnictwem, gdzie kontakt z glebą jest nieunikniony, badania na obecność pasożytów lub ich jaj oraz chorobotwórczych bakterii mają na celu zarówno identyfikację zagrożenia środowiskowego jak i wzrostu świadomości dotyczącego zagrożeń biologicznych.
  5. Poszerzenie wiedzy na temat zagrożeń biologicznych związanych ze spożywaniem żywności nieprzetworzonej i nisko przetworzonej. Cel zostanie osiągnięty poprzez badania warzyw liściastych spożywanych w stanie surowym lub nisko przetworzonych na obecność grzybów pleśniowych, wytwarzanych przez nie mykotoksyn oraz bakterii Escherichia coli 0157.
  6. Poszerzenie wiedzy na temat skuteczności i celowości wykonywania profilaktycznych badań diagnostycznych w kierunku
  • Boreliozy metodą ELISA i Western blot (w klasie IgM i IgG);
  • Toksoplazmozy metodą ELFA (w klasie IgM i IgG);
  • Kleszczowego zapalenia mózgu metodą ELISA (w klasie IgM i IgG), z uwzględnieniem badań poziomu przeciwciał klasy IgG u osób zaszczepionych.

dr hab. n. o zdr. Angelina Wójcik-Fatla, prof. IMW, Zakład Biologicznych Szkodliwości Zdrowotnych i Parazytologii